مجله سلامت
بخور سرد و گرم چیست؟
بخور سرد و گرم؛ کدام برای شما مناسبتر است؟
هوای خشک میتواند باعث احساس خشکی در بینی، گلو، لبها و پوست شود؛ مشکلی که معمولاً در فصلهای سرد سال یا در محیطهایی که سیستم گرمایشی برای مدت طولانی روشن است بیشتر احساس میشود.
دستگاه بخور یا رطوبتساز با افزایش رطوبت هوای محیط میتواند فضای داخل خانه را دلپذیرتر کند و به کاهش برخی ناراحتیهای ناشی از خشکی هوا کمک کند.
اما هنگام خرید معمولاً یک سؤال مهم مطرح میشود:
بخور سرد بهتر است یا بخور گرم؟
پاسخ به این سؤال به شرایط محیط، فرد استفادهکننده و نوع دستگاه بستگی دارد.
دستگاه بخور سرد چیست؟
دستگاه بخور سرد بدون جوشاندن آب، ذرات بسیار ریز آب را وارد هوای محیط میکند.
یکی از رایجترین انواع آن، بخور سرد اولتراسونیک است که با استفاده از ارتعاشات بسیار سریع، آب را به ذرات ریز تبدیل کرده و به شکل مه سرد در محیط پخش میکند.
بخور سرد باعث افزایش رطوبت هوا میشود، بدون آنکه بخار داغ تولید کند.
مزایای بخور سرد
بخور سرد میتواند برای استفاده روزمره در محیط خانه، اتاق خواب یا محل کار مناسب باشد.
از مهمترین ویژگیهای آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کمک به افزایش رطوبت هوای خشک
- کمک به کاهش احساس خشکی بینی و گلو
- کمک به کاهش خشکی پوست و لبها
- مناسب برای استفاده در فصلهای خشک
- عدم تولید بخار داغ
- مناسبتر برای محیطهایی که کودک حضور دارد
- امکان استفاده طولانیمدت در بسیاری از مدلها
دستگاه بخور گرم چیست؟
بخور گرم معمولاً آب را گرم کرده و بخار حاصل را وارد محیط میکند.
بخاری که از دستگاه خارج میشود پس از ورود به هوا باعث افزایش رطوبت محیط میشود.
احساس گرمای بخار ممکن است برای بعضی افراد، بهخصوص در فصل سرد، خوشایند باشد.
با این حال، از نظر افزایش رطوبت هوا، بخور گرم و سرد هر دو میتوانند مؤثر باشند و لزوماً بخار گرم رطوبت بیشتری ایجاد نمیکند.
تفاوت بخور سرد و گرم چیست؟
تفاوت اصلی این دو دستگاه در روش تولید رطوبت و دمای بخار خروجی است.
بخور سرد
آب را بدون جوشاندن به ذرات ریز تبدیل میکند و مه خنک وارد محیط میشود.
بخور گرم
آب را گرم میکند و بخار گرم تولید میشود.
هر دو نوع دستگاه میتوانند رطوبت محیط را افزایش دهند. بنابراین انتخاب میان آنها بیشتر به ایمنی، شرایط استفاده، نوع دستگاه و ترجیح فرد بستگی دارد.
بخور سرد بهتر است یا گرم؟
برای بسیاری از مصارف خانگی، بهخصوص در خانهای که کودک حضور دارد، بخور سرد انتخاب ایمنتری محسوب میشود؛ زیرا مخزن آب داغ یا بخار بسیار گرم ندارد.
در دستگاه بخور گرم، ریختن تصادفی آب داغ یا نزدیک شدن کودک به بخار میتواند خطر سوختگی ایجاد کند.
اگر هدف اصلی فقط افزایش رطوبت محیط باشد، هر دو نوع دستگاه میتوانند این کار را انجام دهند.
بخور برای سرماخوردگی چه کمکی میکند؟
افزایش رطوبت هوای خشک ممکن است به کاهش احساس خشکی مجاری تنفسی و گرفتگی بینی کمک کند.
بخور سرد در بعضی افراد میتواند هنگام سرماخوردگی احساس راحتی بیشتری ایجاد کند، اما دستگاه بخور درمان سرماخوردگی، آنفلوآنزا یا بیماری تنفسی محسوب نمیشود. شواهد نیز نشان نمیدهند که بخار گرم الزاماً برای علائم سرماخوردگی مؤثرتر باشد.
بخور سرد برای کودکان
یکی از مهمترین موارد استفاده از دستگاههای رطوبتساز، اتاق کودکان است.
اگر به دلیل خشکی هوا قصد استفاده از رطوبتساز در اتاق کودک را دارید، مدل بخور سرد معمولاً ایمنتر است؛ زیرا خطر سوختگی ناشی از آب جوش یا بخار داغ را ندارد.
با این حال، دستگاه باید دور از دسترس کودک قرار گیرد و مخزن و بخشهای داخلی آن مرتب تمیز شوند.
رطوبت مناسب خانه چقدر است؟
بیشتر بودن رطوبت همیشه بهتر نیست.
رطوبت بیش از حد میتواند باعث ایجاد محیط مناسب برای رشد کپک، باکتری و افزایش مایتهای گردوغبار شود.
بهطور کلی، محدوده ۳۰ تا ۵۰ درصد رطوبت نسبی را برای فضای خانه مناسب میداند.
اگر روی پنجرهها قطرات آب تشکیل میشود، دیوارها مرطوب شدهاند یا فضای اتاق بیش از حد نمناک احساس میشود، ممکن است رطوبت محیط بالا باشد.
استفاده از دستگاه دارای رطوبتسنج یا Humidistat میتواند به کنترل بهتر رطوبت کمک کند.
چرا تمیز کردن دستگاه بخور مهم است؟
یکی از مهمترین نکات استفاده از هر نوع دستگاه بخور، تمیز نگه داشتن مخزن آب است.
آب باقیمانده در دستگاه میتواند محیط مناسبی برای رشد برخی میکروارگانیسمها ایجاد کند. دستگاه آلوده نیز ممکن است این ذرات را همراه با مه وارد محیط کند.
به همین دلیل آب دستگاههای رطوبتساز قابلحمل بهطور روزانه تخلیه شود و دستگاه طبق دستورالعمل سازنده مرتب تمیز و پس از شستوشو خشک شود.
چه آبی برای دستگاه بخور مناسب است؟
نوع آب مناسب باید ابتدا طبق دستورالعمل سازنده دستگاه انتخاب شود.
در دستگاههای بخور سرد، بهخصوص مدلهای اولتراسونیک، استفاده از آب دارای املاح زیاد میتواند باعث تشکیل رسوب داخل دستگاه یا انتشار ذرات معدنی در محیط شود.
استفاده از آب مقطر یا آب با املاح پایین میتواند میزان رسوب را کاهش دهد. و نیز برای کاهش رشد میکروبها در دستگاههای رطوبتساز استفاده از آب مقطر یا آب جوشانده و سپس سردشده را مطرح میکند.
چگونه دستگاه بخور را تمیز کنیم؟

- دستگاه را قبل از تمیز کردن از برق بکشید.
- آب باقیمانده مخزن را هر روز تخلیه کنید.
- مخزن را مرتب بشویید.
- اجازه ندهید آب قدیمی برای مدت طولانی در دستگاه باقی بماند.
- رسوبات ایجادشده را طبق دستورالعمل دستگاه تمیز کنید.
- پس از شستوشو، بخشهای قابل شستوشو را خشک کنید.
- پیش از نگهداری طولانیمدت، دستگاه را کاملاً تمیز و خشک کنید.
تمیز بودن دستگاه به اندازه انتخاب نوع بخور اهمیت دارد.
آیا میتوان داخل دستگاه بخور اسانس ریخت؟
فقط در صورتی که سازنده دستگاه این قابلیت را مشخص کرده باشد.
اضافه کردن اسانس، روغنهای معطر، عطر یا مواد دیگر به مخزن دستگاهی که برای این کار طراحی نشده است، ممکن است باعث آسیب به قطعات دستگاه یا عملکرد نامناسب آن شود.
رطوبتسازها اساساً برای افزودن رطوبت به هوا طراحی شدهاند، نه لزوماً برای پخش روغنهای اسانسی. بنابراین برای اسانس بهتر است فقط از محفظه مخصوص یا دستگاهی استفاده شود که سازنده صراحتاً چنین قابلیتی را تأیید کرده است.
دستگاه بخور را کجای اتاق قرار دهیم؟
بهتر است دستگاه روی یک سطح صاف، پایدار و مقاوم در برابر رطوبت قرار گیرد.
مه خروجی نباید مستقیماً برای مدت طولانی روی دیوار، پرده، وسایل چوبی، وسایل الکترونیکی یا تخت خواب پاشیده شود.
در مدلهای بخور گرم باید فاصله دستگاه از کودکان و حیوانات خانگی بیشتر باشد.
همچنین دستگاه نباید در محلی قرار گیرد که احتمال واژگون شدن آن زیاد باشد.
بخور سرد یا گرم برای اتاق خواب؟
برای اتاق خواب، مهمترین عوامل عبارتاند از:
- میزان صدای دستگاه
- ظرفیت مخزن
- امکان تنظیم میزان خروجی
- قابلیت خاموش شدن خودکار
- کنترل میزان رطوبت
- سهولت شستوشوی مخزن
- ایمنی دستگاه
بسیاری از مدلهای اولتراسونیک بخور سرد به دلیل صدای کم برای اتاق خواب مورد استفاده قرار میگیرند.
چه زمانی استفاده از دستگاه بخور مناسب نیست؟
اگر رطوبت محیط از قبل زیاد باشد، روشن کردن رطوبتساز میتواند شرایط را نامناسبتر کند.
رطوبت بیش از حد میتواند رشد کپک و مایتهای گردوغبار را افزایش دهد و در افراد دارای آلرژی یا آسم مشکلساز شود. افرادی که آسم یا آلرژی دارند بهتر است درباره استفاده مداوم از رطوبتساز با پزشک خود مشورت کنند.
بخور سرد و گرم؛ رطوبت مناسب برای تنفس راحتتر
دستگاه بخور وسیلهای ساده برای افزایش رطوبت هوای خشک است، اما استفاده صحیح از آن اهمیت زیادی دارد.
انتخاب دستگاه مناسب، کنترل رطوبت، تعویض منظم آب و تمیز نگه داشتن مخزن چهار نکته اصلی برای استفاده بهتر از رطوبتساز هستند.
بخور سرد و گرم هر دو میتوانند رطوبت محیط را افزایش دهند؛ تفاوت اصلی آنها در شیوه تولید بخار، ایمنی و شرایط استفاده است.
هُماس طب | حرکت دوباره
بخور سرد بهتر است یا گرم؟